اهمیت استفاده صحیح از کود دامی گاوی در زمان کشت زعفران
یکی از مهمترین مواردی که در زمان کشت زعفران باید به آن دقت شود، نوع و کیفیت کود دامی مصرفی است. متأسفانه خیلی وقتها کشاورزها تصور میکنند هر کود دامی «خشک» یا «کهنه»ای یعنی کود پوسیده و آماده مصرف؛ در حالی که خشک بودن یا قدیمی بودن کود، الزاماً به معنی پوسیده و فرآوریشده بودن آن نیست.
کود دامی پوسیده و فرآوریشده یعنی کودی که:
حرارت طبیعی کمپوست را طی کرده باشد
تخمیر کامل شده باشد
بوی تند و زننده آمونیاک نداشته باشد
بافت آن یکنواخت، نرم و تا حدی خاکمانند شده باشد
داخل آن کاه و فضولات تازه بهوضوح دیده نشود
دمای داخل توده کود بالا نباشد و اصطلاحاً «نسوخته» باشد
بذر علف هرز، تخم آفات و عوامل بیماریزا تا حد زیادی در آن از بین رفته باشند
اما کود دامیای که فقط خشک شده یا مدتی گوشهای مانده، ممکن است هنوز کاملاً تخمیر نشده باشد و استفاده از آن در زمان کشت زعفران میتواند خطرات جدی ایجاد کند.
چرا کود نپوسیده برای پیاز زعفران خطرناک است؟
در کشت زعفران، بعد از قرار گرفتن پیاز داخل خاک تا زمان آبیاری اول، معمولاً مدت نسبتاً طولانی میگذرد. اگر کود دامی نیمهپوسیده یا خام کنار پیاز قرار بگیرد، بهمرور:
تولید گاز آمونیاک و حرارت میکند
باعث سوختگی و پوسیدگی پیاز میشود
محیط را برای رشد قارچها و باکتریهای مضر آماده میکند
احتمال شیوع کنه و برخی آفات خاکزی را بالا میبرد
میتواند باعث کاهش جوانهزنی و ضعیف شدن مزرعه شود
حتی در بعضی موارد باعث از بین رفتن کامل بخشی از پیازها میشود
بعضی خسارتهایی که بعدها به شکل ضعف رشد، زردی یا پوسیدگی دیده میشود، ریشه در همین کود دامی نامناسب زمان کشت دارد.
از کجا بفهمیم کود دامی واقعاً فرآوری شده است؟
اگر کود:
- بوی شدید و زننده داشت
- داخلش هنوز فضولات تازه یا کاه سالم دیده میشد
- هنگام خیس شدن داغ میکرد
- رنگ آن خیلی روشن و ناهماهنگ بود
- مگس، کنه یا کپک زیاد داشت
- یا فروشنده فقط میگفت «خشک شده» یا «کهنه است» بدون اینکه فرآوری اصولی انجام شده باشد
بهتر است به پوسیده بودن کامل آن شک کنید.
توصیه بسیار مهم برای کشت زعفران
پیاز زعفران امروز هزینه بسیار بالایی دارد و ایجاد یک مزرعه خوب، حاصل چندین سال زحمت، هزینه و مدیریت دقیق است. متأسفانه بعضی وقتها کل این سرمایه فقط به خاطر یک اشتباه در انتخاب کود دامی آسیب میبیند.
- به هیچ عنوان فقط به ظاهر خشک یا کهنه بودن کود اعتماد نکنید.
- اگر کوچکترین شکی به پوسیده بودن کود دارید، آن را مستقیم همراه پیاز داخل زمین استفاده نکنید.
- کود دامی خام یا نیمهپوسیده میتواند بخش زیادی از پیازها را قبل از اولین آب از بین ببرد، بدون اینکه ابتدا متوجه علت اصلی شوید.
- بسیاری از آلودگیهای قارچی، باکتریایی، کنه و حتی ضعف شدید مزرعه، از همین کودهای نامطمئن شروع میشود.
اگر از کیفیت و فرآوری کامل کود مطمئن نیستید:
بهتر است ابتدا پیاز زعفران را کشت کنید و بعد کود دامی را بهصورت سطحی روی زمین استفاده کنید تا تماس مستقیم کود با پیاز کمتر شود و ریسک خسارت پایین بیاید.
در زعفران، یک اشتباه کوچک در زمان کشت، میتواند چند سال خسارت ایجاد کند.
گاهی هزینهای که برای خرید کود ارزان یا نامطمئن کمتر پرداخت میشود، بعدها چندین برابر از طریق خسارت به پیاز و کاهش عملکرد برمیگردد.
پس تا زمانی که از فرآوری کامل و اصولی کود دامی اطمینان ندارید، ریسک نکنید و سلامت پیازهای زعفران را به خطر نیندازید.
مهندس مصطفی سیدآبادی
داروخانه گیاهپزشکی گلبرگ نیشابور
منبع: کانال زعفران ایرانیان



